Wybierz język / Select language : |

Zalecenia dla Pacjentów podczas leczenia ortodontycznego

Po zamontowaniu aparatu stałego zęby są wrażliwe na nagryzanie i mogą boleć. Ten efekt utrzymuje się zwykle przez kilka dni i może się powtarzać po wizytach kontrolnych (aktywacji aparatu) . U niektórych osób może być konieczne czasowe ograniczenie się do spożywania tylko pokarmów miękkich. W razie potrzeby można zastosować ogólnodostępne leki przeciwbólowe- Apap, Panadol, Paracetamol.

Obecność elementów aparatu może wywoływać podrażnienie błony śluzowej policzków i warg.

W takim przypadku zabezpiecz drażniącą część woskiem ortodontycznym (otrzymasz go w gabinecie lub kupisz w aptece); unikaj wtedy ostrych przypraw, kwaśnego jedzenia i alkoholu – mogą potęgować odczuwany dyskomfort. W sytuacjach gdy rana na błonie śluzowej jest rozległa należy stosować maści Solcoseryl, Dezaftan, Elugel przez 2-5 dni, dostępne bez recepty.

Jeśli jesteś osobą szczególnie narażoną na podrażnienia (np. sportowcem lub muzykiem), możesz zaopatrzyć się w specjalne ochraniacze silikonowe. Ochraniacze można zamówić indywidualnie w gabinecie ortodontycznym (koszt około 300 zł) lub zaopatrzyć się w standardowy ochraniacz dostępny w sklepach sportowych. W związku z przemieszczaniem zębów podczas leczenia ortodontycznego, ochraniacz należy wymieniać co jakiś czas. Koszt takiego silikonowego ochraniacza to około 30 zł. Standardowy ochraniacz dopasowujemy do zębów po rozgrzaniu w ciepłej wodzie.

W trakcie leczenia należy przestrzegać diety. Niektóre pokarmy mogą prowadzić do uszkodzenia aparatu. W sytuacji pęknięcia, uwolnienia czy odcementowania się któregoś z elementów, należy wszystkie luźne części aparatu usunąć z jamy ustnej, jeśli nie jest to możliwe zabezpieczyć woskiem ortodontycznym i jak najszybciej skontaktować się z gabinetem prowadzącym leczenie.

Przy aparacie stałym:

  • unikaj twardych, kleistych czy ciągnących pokarmów: orzechy, surowe owoce, guma do żucia, cukierki toffi, chrupiące owoce i warzywa itp.

Jeśli masz ochotę na jabłko lub marchewkę- zetrzyj je na tarce lub ugotuj

  • unikaj nagryzania przednimi zębami, a jedzenie dziel na małe kawałki
  • po każdym posiłku dokładnie umyj zęby, usuń wszystkie resztki pokarmowe
  • w trakcie leczenia mogą być konieczne częstsze niż dotąd wizyty u higienistki – ich częstotliwość ustalisz z lekarzem prowadzącym
  • wizyty kontrolne – w zależności od rodzaju aparatu muszą odbywać się co 4 – 8 tygodni, a w razie uszkodzenia aparatu niezbędna jest szybsza, dodatkowa wizyta awaryjna

W czasie leczenia ortodontycznego przestrzeganie zaleceń lekarza prowadzącego jest wyjątkowo ważne – niestosowanie się do nich może skutkować koniecznością zdjęcia aparatu przed zakończeniem leczenia!

Podczas leczenia ortodontycznego niezwykle istotna jest staranna, regularna higiena jamy ustnej. Obecność elementów aparatu ortodontycznego sprzyja zaleganiu pokarmów i utrudnia szczotkowanie. Zalecane jest częstsze czyszczenie z zastosowaniem dodatkowych akcesoriów jak szczoteczki ortodontyczne czy między zębowe.

Z racji zwiększonej ilości miejsc retencji płytki nazębnej lub resztek pokarmowych należy tak dobrać szczoteczkę, aby jak najskuteczniej mechanicznie oczyścić zęby i aparat. Do oczyszczania aparatu możesz stosować szczoteczkę elektryczną, soniczną lub manualną. Szczotka elektryczna z różnymi końcówkami, a zwłaszcza końcówkami Ortho i Interspace bardzo ułatwia higienę. Pacjent musi wiedzieć, że powinien oczyścić swoją jamę ustną po każdym posiłku.

Pamiętajcie, że użycie specjalnej szczotki lub też końcówki przeznaczonej dla pacjenta ortodontycznego wiąże się ze zmodyfikowaniem techniki szczotkowania!

Szczoteczki międzyzębowe zapewniają bardzo dokładne i bezpieczne czyszczenie przestrzeni między zębami oraz wokół zamków ortodontycznych. Trzon szczoteczki posiada specjalną powłokę poliuretanową, aby chroniła dziąsła i aparat przed uszkodzeniami mechanicznymi. Główka została tak wyprofilowana, bo docierać do każdej szczeliny jamy ustnej.

Szczoteczki można dostać w różnych rozmiarach od 0,6mm do 1,5mm PHD*.

*PHD – Passage Hole Diameter  (Zgodnie ze standardem szczoteczki mają rozmiary, które określają najmniejszą przestrzeń miedzyzębową jaką szczoteczka może przejść)

Produkty te mają służyć do oczyszczenia miejsc trudno-dostępnych oraz przestrzeni międzyzębowych. Należy używać ich minimum dwa razy dziennie (rano i wieczorem) oraz w razie potrzeby.

Irygowanie za pomocą niskiego ciśnienia masuje dziąsła i wzmacnia je, co pozwala zmniejszyć problem z ich krwawieniem, a w dłuższej perspektywie może nawet je zatrzymać. Ze względu na wydłużony kształt końcówek do irygatorów, strumień płynu łatwo dotrze do trudno dostępnych zakamarków i wypłucze zalegające tam resztki pokarmu.
Do irygacji najlepsza jest zwykła woda. Można dodawać do niej płynów do płukania, ale mogą one niekorzystnie wpływać na żywotność urządzenia. Warto przed ewentualnym dodaniem płynu przeczytać instrukcję obsługi swojego irygatora.

Pamiętajmy jednak, że żaden irygator nie zastąpi mechanicznego usuwania płytki nazębnej np. za pomocą nitki dentystycznej.

Mycie zębów jest niezwykle ważne dla higieny jamy ustnej, jednak samo szczotkowanie może nie wystarczyć. Szczoteczką trudniej dotrzeć do przestrzeni międzyzębowych, w których gromadzą się resztki jedzenia oraz płytka nazębna. Z pomocą przychodzi nić dentystyczna, która ułatwia dokładne czyszczenie przestrzeni między zębami, a także między elementami aparatu ortodontycznego.

Nici dentystycznej powinniśmy używać przynajmniej razy dziennie, najlepiej zaraz po posiłku, aby usunąć resztki jedzenia spomiędzy zębów. Do tego celu potrzebować będziemy około 50 cm kawałka nici, którą musimy opleść wokół palców środkowych lub wskazujących obu dłoni, pomagając sobie kciukami.

Nić napinamy między palcami i wprowadzamy ją do przestrzeni międzyzębowej, tworząc “literę C” wokół zęba. Następnie przesuwamy nić od linii dziąseł aż do górnej części zęba, ruchem od góry do dołu (w żadnym przypadku z boku na bok). Czynność tę powtarzamy na wszystkich zębach, zarówno z przedniej, jak i tylnej strony. Musimy pamiętać, by każdorazowo używać do tego świeżego fragmentu nitki.

Jeżeli nadal mamy wątpliwości, jak posługiwać się nicią dentystyczną, najlepiej zwrócić się o pomoc do stomatologa lub higienistki stomatologicznej.

Nić Super Floss® idealnie nadaje się do czyszczenia aparatów ortodontycznych i przestrzeni międzyzębowych. Jej trzy główne elementy – usztywniony koniec, puszysta część oraz standardowa nić – pomagają dotrzeć do trudno dostępnych miejsc i uzyskać uczucie maksymalnej świeżości.

Zalety produktu:

  • Usztywniony koniec ułatwia wprowadzanie nici pod przęsło mostu lub aparatu ortodontycznego
  • Puszysta część służy oczyszczaniu miejsc wokół mostów i aparatów oraz większych przestrzeni międzyzębowych
  • Standardowa nić dentystyczna usuwa płytkę nazębną poniżej linii dziąseł
  • W pojemniku znajduje się 50 odmierzonych odcinków nitki dla łatwiejszego dozowania

Najlepszym rozwiązaniem będzie nitka SuperFloss. Dlaczego akurat ta nitka jest taka wyjątkowa?

Nitka SuperFloss już w opakowaniu podzielona jest na odcinki. W jednym odcinku nitki

występują jej 3 rodzaje: usztywniona końcówka, część puszysta, którą można czyścić też okolicę zamka oraz część standardowa. Taki typ nici pozwala na skuteczne oczyszczenie przestrzeni międzyzębowych przy noszeniu aparatu bez konieczności używania przewleczek i zawiązywania na nich nici standardowych. Opakowanie nici SuperFloss zawiera 50 odcinków i kosztuje ok. 13-20 zł.

Ja swoim pacjentom polecam płyny, a także pasty, które w sposób chemiczny „blokują” tworzenie się płytki nazębnej. Dzięki temu działają przeciwpróchnicowo oraz zapobiegają powstawaniu nalotów. Takie właściwości mają płyny, które w swoim składzie posiadają substancje czynne takie jak: np. chlorek cetylopirydyny. Dla pacjentów ortodontycznych powinnyśmy polecać płyny, które są wolne od alkoholu i zawierają fluor.
Niektóre płyny mogą sprzyjać tworzeniu się osadów, szczególnie te zawierające alkohol i chlorheksydynę. Jeśli ortodonta lub higienistka nie zalecą tych płynów lepiej nie używać ich codziennie.

Płukanki zawierające chlorheksydynę stosujemy przy stanach zapalnych dziąseł; taki rodzaj płukanek powinno stosować się maksymalnie 2 tygodnie; w innym przypadku może dojść do przebarwień zębów lub języka.

Do oczyszczania powierzchni aparatów ortodontycznych ruchomych poleca się posiadanie oddzielnej szczotki niż do czyszczenia zębów. Może to być klasyczna szczotka manualna o twardym włosiu lub szczotka do protez. Akrylowe aparaty ruchome, retainery przechowuje się w suchym pojemniczku, który powinien mieć otwory dla wentylacji.

Aparat ruchomy

  • pierwszy tydzień po oddaniu aparatu to okres adaptacji, w którym stopniowo wydłuża się czas jego noszenia; omów sposób postępowania ze swoim lekarzem, jeśli nie zaleci inaczej – noś aparat przez 4 godziny w ciągu dnia, a następnie zacznij zakładać go na noc
  • podczas noszenia aparatu oddychaj przez nos i miej złączone wargi
  • wyjmuj aparat do jedzenia, mycia zębów i aktywności fizycznej (basen)
  • zakładaj aparat na czyste zęby
  • do czyszczenia aparatu używaj osobnej, twardej szczoteczki do zębów
  • przechowuj aparat w suchym, szczelnie zamkniętym pudełku – otrzymasz go od swojego lekarza; jeśli pudełko się zniszczy lub zgubi, możesz kupić następne w aptece (w żadnym wypadku nie trzymaj aparatu w wodzie!)
  • jeśli w Twoim domu są zwierzęta trzymaj aparat i pudełko z aparatem z dala od nich, mogą nieodwracalnie zniszczyć aparat
  • wizyty kontrolne odbywają się co 8 tygodni. W razie wystąpienia silnego bólu podczas noszenia aparatu lub gdy aparat spada, należy skontaktować się z lekarzem lub higienistką
  • noś aparat tyle wg zaleceń lekarza prowadzącego, skrócenie czasu noszenia aparatu wydłuża czas leczenia.

Użytkowanie i pielęgnacja nakładek

Nakładki są rewolucyjnym aparatem pozwalającym wyprostować zęby bez konieczności zakładania tradycyjnego aparatu stałego. Jest to idealne rozwiązanie dla pacjentów, którzy chcą uzyskać prosty uśmiech bez montowania zamków.

Funkcjonowanie w alignerach (nakładkach) jest dużo wygodniejsze niż w aparacie stałym, nie ma ograniczeń związanych z jedzeniem, dużo łatwiej też dbać o higienę. Nakładki są praktycznie niewidoczne dlatego pacjenci czują się w nich komfortowo.

Na rynku jest wiele firm/ laboratoriów proponujących leczenia nakładkami, również z pominięciem wizyty u ortodonty.

Należy pamiętać, że aparat nakładkowy jest tylko narzędziem do prostowania zębów. Najważniejsze w drodze do pięknego i zdrowego uśmiechu jest szczegółowe zaplanowanie leczenia w oparciu o indywidualną analizę wady zgryzu i biologię kości danego pacjenta, wiedzę jak to zrobić bezpiecznie i przewidywalnie zdobywa się doświadczeniem i latami nauki. Nie zawsze to co pokazuje nam program komputerowy jest możliwe do osiągnięcia- dlatego warto swoje zęby powierzyć lekarzowi specjaliście 🙂

Obecnie najbardziej rozwinięte technologicznie firmy produkujące nakładki to Invisalign® ClearCorrect® Clear Aligner® Bright Align®

Każdy system charakteryzuje się ograniczeniami, dlatego lekarz po analizie wady zgryzu sprawdzi czy kwalifikujesz się do leczenia ortodontycznego nakładkami.

Każdy pacjent Invisalign może przekonać się, jak będzie wyglądał jego uśmiech jeszcze przed rozpoczęciem leczenia. Służy do tego technologia ClinCheck®, która pozwala uzyskać cyfrową mapę całego przebiegu leczenia Invisalign. Lekarz Invisalign opracowuje precyzyjny, spersonalizowany plan leczenia, z uwzględnieniem dokładnych przemieszczeń zębów oraz czasu potrzebnego na leczenie.

Na kolejnej wizycie pacjent otrzymuje w gabinecie zestaw wykonanych specjalnie dla niego nakładek, które musi codziennie nosić 22h na dobę i wymieniać w domu – przeciętnie co 1-2 tygodnie.

Aby aparat nakładkowy dobrze działał konieczne jest przyklejenie do zębów niewielkich zaczepów (attachemntów) . Zaczepy są w kolorze zęba i są indywidualnie dobierane do każdego pacjenta. Attachementy w pierwszych dniach mogą powodować dyskomfort, wymagają czyszczenia i naprawy jeśli odpadną.

Aby system nakładek działał konieczne jest, aby te niewidoczne aparaty ortodontyczne były noszone przez 22 godziny na dobę. Invisalign pozwoli na uzyskanie wymarzonego efektu tylko, jeśli alignery będą zdejmowane wyłącznie na czas posiłków oraz mycia i nitkowania zębów. Należy też pamiętać o systematycznym czyszczeniu nakładek Invisalign. W nakładkach można pić wodę (zimną, letnią), do picia innych płynów lepiej je zdjąć bo mogą się przebarwić.

Tak jak w przypadku aparatu stałego, również w nakładkach zęby mają prawo boleć, dlatego jeśli Twoje zęby bedą wrażliwe w pierwszych dniach zakładania nowych nakładek możesz sobie pomóc stosując leki przeciwbólowe- Apap, Panadol, Paracetamol.

Jeśli nakładki zmienią kolor to można je oczyścić w specjalnie dedykowanych tabletkach rozpuszczanych w wodzie (należy zamoczyć w takim roztworze nakładki na 15 minut, woda nie może być gorąca!). Tabletki możesz uzyskać w gabinecie lub aptece- Corega Tabs.

Lekarz spotyka się z pacjentem co 6-8 tygodni w celu monitorowania postępów leczenia i wydania nowych nakładek.

Podczas wizyt kontrolnych konieczne może być także rekonturowanie powierzchni stycznych zębów ( IPR- interpoximal reduction).

IPR oznacza redukcję szkliwa z przestrzeni międzyzębowych. Jest to proces tworzenia bardzo małej ilości przestrzeni między parami zębów, aby umożliwić ich ruch podczas leczenia nakładkami.

W pierwszych dniach stosowania nowej nakładki może ona nie przylegać wystarczająco Twoich zębów. Bardzo ważne jest, żeby wskoczyła precyzyjnie i obejmowała dokładnie zęby i attachementy, w innym razie zęby nie będą się przesuwać tak jak zaplanowano.

W razie trudności z dopasowaniem nakładki warto używać chewies.

Chewies jest miękkim urządzeniem do żucia przypominającym gumkę, z którego mogą korzystać pacjenci leczeni nakładkami Invisalign, ClearCorrect, Clear Aligner lub Brightalign. Jest to mały cylinder wykonany z miękkiego gąbczastego tworzywa sztucznego, takiego jak kopolimer styrenu. Funkcja Invisalign chewies polega na wyeliminowaniu przestrzeni powietrznej między nakładkami a zębami. Stosowanie cheewies w łatwy sposób pozwala na prawidłowe osadzenie nakładek.

Gumki chewies są dostępne w kolorze białym bezzapachowym lub w kilku kolorach z zapachami, możesz je otrzymać w gabinecie.

Można je stosować do każdego typu alignerów Invisalign, ClearCorrect, Clear Aligner, a także Brightalign

Jak z nich korzystać

Chew Invisalign należy stosować co najmniej dwa razy dziennie. Kiedy aligner Invisalign jest zakładany na zęby i nie przylega należy użyć chewie i żuć go aż nakładka ’wskoczy’’ na zęby. Chewie należy używać przez co najmniej 20 sekund szczególnie przy zmianie nakładki na nową i w pierwszych dniach jej użytkowania.

Zdejmowanie nakładek. Ortho Key

W pierwszych dniach użytkowania nakładek, kiedy aligner ciasno wchodzi na zęby ciężko jest go zdjąć. Pomocny może okazać się Ortho Key, który ułatwia zdejmowanie nakładki do jedzenia i mycia zębów ( dostępny w gabinecie). Możesz też spróbować zdjąć nakładki przy pomocy paznokci, najłatwiej zacząć od podważenia alignera w okolicy trzonowców (od środka). Pamiętaj, że wszystko co nowe wymaga czasu do nauki, zrelaksuj się i nigdy nie poddawaj!

Ortho Key można stosować do każdego typu alignerów Invisalign, ClearCorrect, Clear Aligner i Brightalign.

Retainer to urządzenie, które pozwala utrwalić zęby w pozycji uzyskanej po zakończeniu leczenia ortodontycznego nakładkami lub aparatem stałym. Leczenie retencyjne jest etapem, w którym zęby są podatne na przesunięcia, a jego celem jest utrwalenie efektów osiągniętych podczas długotrwałego prostowania zębów.

Wśród aparatów retencyjnych można wyróżnić między innymi: retainery, stałe przyklejone do zębów i ruchome- wyciągane.

Retainery ruchome mogą to być aparaty czynnościowe, płytki akrylowe (Hawleya, Begga, Schwarza) elastyczne pozycjonery, szyny, lub przezroczyste nakładki.

Retainery ruchome:

Aparaty czynnościowe:

Zazwyczaj służą do leczenia wad zgryzu u dzieci, jednak mogą być wykorzystywane jako aparaty retencyjne. Aparat użytkowany jest po zakończeniu leczenia bez jego aktywacji – jest biernie umiejscowiony w jamie ustnej, nie posiada żadnych aktywnie działających elementów. Podczas retencji z czasem zmniejsza się liczbę godzin użytkowania aparatu na dobę.

Retainery akrylowe- płytki Hawleya, Schwarza, Begga itp.

Jest to akrylowa płytka na łuk górny lub dolny. Jest ona idealnie dopasowana do zębów od strony języka i podniebienia.  Od strony policzka i wargi w aparatach tych obecny jest drucik, który ściśle przylegając do zębów, utrzymuje je w odpowiednim położeniu.

Pozycjoner

To aparat dwuszczękowy wykonany z tworzywa silikonowego. Aparat obejmuje zęby zarówno od strony języka, jak i od strony policzka. Umożliwia on wykonanie drobnych korekt obrotów zębów i zamknięcie niewielkich luk resztkowych nawet do 2 mm. Bardzo dobrze sprawdza się przy retencji przypadków po leczeniu operacyjnym lub zgryzów otwartych.

Przezroczyste płytki termoformowalne – Essix

Są to wyjmowane przezroczyste szyny, które obejmują całe powierzchnie zębów. Są praktycznie niewidoczne i dość wygodne, więc pacjenci bardzo je lubią. Niestety dość szybko pękają, przebarwiają się i żółkną, dlatego co jakiś czas należy je wymieniać.

Retainery stałe:

Nazywane są retainerami 3-3 lub retainerami 4-4, w zależności od liczby zębów w przednim odcinku łuku, które są nimi objęte. Aparaty te nie są ruchome – nie da się ich samodzielnie usunąć z jamy ustnej, a następnie ponownie założyć. Podczas takiej czynności retainer ulegnie uszkodzeniu. Bardzo dobrze zapobiegają nawrotom stłoczeń i obrotów zębów. Idealnie nadają się do retencji po zamykaniu przestrzeni przy obecności diastemy lub w leczeniu pacjentów dorosłych z zanikami przyzębia.

Przytwierdzone są one do zębów przednich od strony języka lub podniebienia, zapobiegając ich przesunięciom. Lekarz wybiera długość drucika odpowiednią do odległości między zębami, a następnie przykleja go specjalnym materiałem.

Głównymi wadami tego typu retainera jest utrudniona higiena jamy ustnej, nieprzyjemne odczucie na języku (jednak występuje ono tylko w początkowym okresie – później dochodzi do przyzwyczajenia) oraz ryzyko odklejania  się. Istotną zaletą jest natomiast brak możliwości wyjęcia z jamy ustnej, dzięki czemu pacjenci nie zapominają o ich użytkowaniu.